HP ve Dell Dizüstü Bilgisayarlarında HEVC Desteğinin Devre Dışı Bırakılması
Platformumuzdaki en çok okunan ve popüler makaleleri görmek için Trendler bölümüne geçebilirsiniz.
Son dönemde HP ve Dell tarafından üretilen birçok dizüstü bilgisayar modelinde, işlemcinin entegre grafik birimi (iGPU) veya medya motoru HEVC (H.265) codec'ini donanım hızlandırmalı olarak desteklemesine rağmen, bu desteğin yazılım seviyesinde devre dışı bırakıldığı tespit edilmiştir. Bu durumun temel nedeni, HEVC codec'i için uygulanan lisanslama ücretleri ve patent haklarıdır.
HEVC Lisanslama ve Patent Ücretleri
HEVC codec'i, 1.100'den fazla patent tarafından korunmakta ve MPEG LA gibi patent havuzları tarafından lisanslanmaktadır. Bu lisanslama, cihaz başına ödenen bir ücret şeklindedir ve bazı kaynaklara göre bu ücret 0.20 ila 2.60 ABD doları arasında değişmektedir. Ancak bu ücretler yalnızca cihazın ilk satışında ödenmekte olup, sonraki yıllarda tekrar lisans ücreti talep edilmemektedir. Yine de, üreticiler bu lisans maliyetlerini azaltmak veya olası yasal risklerden kaçınmak amacıyla HEVC donanım hızlandırmasını devre dışı bırakmayı tercih edebilmektedir.
"Biz, cihaz veya yazılım kopyası başına sadece bir lisans ücreti talep ediyoruz, ilk satışta ödenir." – MPEG LA
Ayrıca Bakınız
Donanım ve Yazılım Seviyesinde Destek Kısıtlamaları
Intel ve AMD gibi işlemci üreticileri, entegre grafik birimleriyle HEVC donanım hızlandırmasını desteklemektedir. Ancak HP ve Dell gibi sistem entegratörleri, lisanslama maliyetleri veya patent anlaşmazlıkları nedeniyle bu özelliği yazılım seviyesinde kapatmaktadır. Bu, donanımın desteklediği bir işlevin kullanıcı tarafından erişilememesi anlamına gelir. Örneğin, bazı PowerEdge sunucularda Dell, iGPU'ları tamamen devre dışı bırakmıştır.
Bu durumun kullanıcı deneyimine etkisi, HEVC içeriğinin donanım hızlandırması olmadan yazılım tabanlı oynatılması sonucu artan güç tüketimi, ısınma ve performans düşüklüğüdür. Ayrıca, Microsoft Store'da ücretli HEVC codec paketleri bulunmakta, kullanıcılar bu paketleri satın alarak veya VLC gibi açık kaynaklı medya oynatıcıları kullanarak HEVC videolarını oynatabilmektedir.
HEVC'nin Geleceği ve Alternatif Codec'ler
HEVC'nin lisanslama maliyetleri ve patent karmaşıklığı, codec'in yaygınlaşmasını engellemiş ve yeni nesil codec'lerin gelişimini hızlandırmıştır. AV1 codec'i, lisanssız ve açık kaynaklı olması nedeniyle geleceğin codec standardı olarak görülmektedir. Ancak AV1 donanım hızlandırması henüz tüm cihazlarda yaygın değildir ve geçiş süreci yıllar alacaktır.
Apple, MPEG LA lisans ücretlerini ödeyerek HEVC desteğini sürdürmekte ve donanım hızlandırmasını genişletmektedir. Diğer büyük üreticiler ise maliyet ve yasal riskler nedeniyle HEVC desteğini kısıtlayabilmektedir.
Patent Havuzları ve Hukuki Riskler
Patent havuzları, HEVC gibi standartlar için lisanslama ücretleri talep ederken, aynı zamanda büyük teknoloji şirketlerine karşı dava açma tehdidinde bulunmaktadır. Bu durum, üreticilerin lisans anlaşmalarına sıkı sıkıya bağlı kalmalarını zorunlu kılmaktadır. Lisans ücretlerinin artması veya yasal risklerin büyümesi, sistem entegratörlerinin donanım desteklerini yazılım seviyesinde kısıtlamasına neden olmaktadır.
Sonuç
HP ve Dell'in bazı dizüstü bilgisayar modellerinde HEVC donanım hızlandırmasının devre dışı bırakılması, lisanslama maliyetleri ve patent haklarına bağlı karmaşık yasal süreçlerden kaynaklanmaktadır. Bu durum, kullanıcıların HEVC içeriğini oynatırken performans kaybı yaşamasına sebep olmaktadır. Ancak AV1 gibi açık kaynaklı codec'lerin yaygınlaşmasıyla, gelecekte bu tür lisanslama sorunlarının azalması beklenmektedir.
Kaynaklar:
Reddit - HP and Dell disable HEVC support built into their laptops’ CPUs
Microsoft Store HEVC Codec Paketleri
VLC Media Player
"Patent havuzları sadece lisans ücreti talep etmekle kalmaz, aynı zamanda büyük şirketlere karşı sürekli dava açma tehdidinde bulunurlar. Bu durum, codec alanında açık kaynaklı çözümlerin önemini artırmaktadır."
